Movt hehttet?

Sáhtát hehttet veahkaválddálaš- ja seksuálaláhkarihkkumiid dainna lágiin ahte dieđihat politiijaide dahje mánáidsuodjalussii, dahje ahte veahkehat gillájeaddji sihkarvuhtii, ovdamearkka dihte heahteguovddážii, buohccivissui dahje eará oadjebas báikái. Go rávisolbmuid gaskkas geavvá veahkaváldi, de lea dehálaš árvvoštallat sáhttet go mánát maid leat gillán dan geažil.

Doaibmamolssaeavttut

Dan mielde man duođalaš dilli lea ja man jođánit gillájeaddji dárbbaša veahki, dus leat iešguđetlágan doaibmamolssaeavttut. Lea dehálaš ahte sihkkarit dieđát ahte dat maid dagat lea heivvolaš hehttenvuohki.

Jus lea heagga- dahje dearvvašvuođavárra, de fertet doaibmat jođánit. Jus lea vejolaš, geahča, jeara ja guldal su geasa ášši guoská, ja bargga suinna ovttas gávdnan dihte oadjebas čovdosiid. Jus galggat bissehit veahkaválddi dahje illasteami mii lea dáhpáhuvvame, dahje jus lea stuora várra ahte veahkaváldi dahje illasteapmi dáhpáhuvvá fargga, de sáhttá leat sihkkareamos ja beaktileamos váldit oktavuođa politiijaiguin.

Eará molssaeavttuid árvvoštallan dan sadjái ahte politiijaide dieđihit lea erenoamážit áigeguovdil dalle go dus lea vuođđu jáhkkit ahte politiijain ii boađe doarvái jođánis reakšuvdna. Dat sáhttá maid leat áigeguovdil go gillájeaddji garrasit vuosttalda ahte ášši dieđihuvvo politiijaide, muhto son sáhttá beassat sihkarvuhtii eará láhkái.

Muitte maid árvvoštallat movt sáhtát fuolahit su ja vejolaččat suddjet su dassážii go eará veahkki lea boahtán.

Leage čorgat ja čielggas

Go hehttengeatnegasvuohta gusto, de lea dehálaš ovttasbargat suinna geasa ášši guoská – beroškeahttá das, lea go son mánná vai rávisolmmoš.

Geahča ja guldal su, gean birra leat fuolas. Jus lea vejolaš, šiehtat suinna maid muitalat viidáseappot, geasa, movt ja goas, ja ráhkat suinna ovttas plána das movt hehtten galgá dáhpáhuvvat. Jus manat beare jođánit ovddos guvlui, de lea várra ahte son geasa ášši guoská balddáska, čiegada ja geassá ruovttoluotta dan maid son lea muitalan. Lea dehálaš doalahit luohttámuša.

Leage čorgat ja čielggas. Muital man dihte leat fuolas, ja ahte dus lea geatnegasvuohta dieđihit go leat ožžon dakkár dieđuid mat addet dutnje siva ballat ahte juoga duođalaš sáhttá dáhpáhuvvat. Muital ahte dákkár dilálašvuođain heagga ja dearvvašvuohta mannet buot eará ovdalii, ja ahte geatnegasvuohta gusto vaikko gillájeaddji ii hálit ahte dieđihat. Jus leat fágaolmmoš ja dus lea jávohisvuođageatnegasvuohta, čilge ahte hehttengeatnegasvuohta gusto beroškeahttá jávohisvuođageatnegasvuođas.

Jus doai eahppi šatta ovttaoaivilii, de muitte liikká muitalit maid dagat ja movt ášši joatkašuvvá. Ale juoge earáiguin eanet jávohisvuođageatnegasvuođa vuollásaš dieđuid go mii lea dárbbašlaš eastadan dihte dan.

Ságastallan lea dehálaš

Muhtomin gáibida dilálašvuohta ahte dagat juoidá jođánit. Eará háviid ges lea lunddolaš hupmat suinna geasa ášši guoská ja háhkat eanet dieđuid, ovdal go válddát oktavuođa politiijaiguin dahje geahččalat hehttet eará láhkái.

Sáhttá leat hástaleaddji vihkket iešguđetlágan vuhtiiváldimiid nuppi nuppi vuostá. Dat maid galggat dahkat sorjá das man jođánit fertet doaibmat, man duođalaš dilli lea, ja gillájeaddji agis ja láddamis. Jus lea vejolaš, huma ja guldal su geasa ášši guoská. Geahččal nu bures go sáhtát gávdnat buriid ja oadjebas čovdosiid ovttas.

Luohte alccet

Sáhttá leat hástaleaddji árvvoštallat man jáhkehahtti lea ahte juoga dáhpáhuvvá, ja man jođánit ferte doaibmat ja man várálaš dilli lea gillájeaddjái. Dat ahte sáhtát massit oktavuođa suinna gii lea luohttámušain muitalan dutnje ášši birra ja maiddái su luohttámuša, jus dieđihat su dáhtu vuostá, sáhttá dahkat dili vel váddáseabbon. Nuppi bealis sáhttá son dovdat geahppáneami das go don válddát ovddasvástádusa dieđiheamis. Dieđiheapmi ii dárbbaš leat luohttámušrihkkun.

Ii leat álki vihkket iešguđetlágan vuhtiiváldimiid hui duođalaš dilálašvuođain, muhto go dat lea dárbbašlaš, de fertet liikká luohttit iežat árvvoštallamii ja doaibmat dan mielde. Geahččal veahkehit nu bures go sáhtát, oza dárbbu mielde ráđiid, ja luohte iežat áddejupmái ja iežat árvvoštallamii.

– Dieđiheapmi ii álo čuoza luohttámuššii

Oallugat vásihit ahte lea váttis dieđihit politiijaide dahje eará eiseválddiide, go sii ballet ahte rihkkut dan luohttámuša maid nubbi lea sidjiide čájehan. Dat ii dárbbaš dáhpáhuvvat, dadjá professor Kjartan Leer-Salvesen, guhte lea dutkan luohttámuša ja dieđiheami.

Loga eanet

– Nie dat ferte leat

Hehttengeatnegasvuohta mielddisbuktá válljemiid mat sáhttet leat váddásat, maiddái fágaolbmuide nu go doaktáriidda ja oahpaheddjiide.

Loga eanet